Wiewiórka pospolita jest w Wielkiej Brytanii gatunkiem zagrożonym, ale na wyspie Jersey na kanale La Manche radzi sobie bardzo dobrze. Powód jest prosty: nie ma tam wiewiórek szarych, które przenoszą śmiertelny dla rudych krewniaczek wirus. Pomagają też mieszkańcy, którzy dbają o te zwierzęta.
Wyspa bez szarych konkurentów
W Wielkiej Brytanii żyje obecnie około 120–160 tysięcy dzikich wiewiórek rudych. Różne projekty próbują zwiększyć tę liczbę, a w Anglii rośnie obawa, że gatunek może tam wkrótce całkiem zniknąć. Silne ostoje istnieją głównie na wyspach, a 75 proc. brytyjskiej populacji żyje w Szkocji.
Jersey jest jedną z takich ostoi. Wiewiórki rude żyją tam, bo nigdy nie pojawiły się wiewiórki szare. To właśnie szare osobniki przenoszą wirusa groźnego dla rudych, dlatego jego brak jest głównym powodem sukcesu tamtejszej populacji.
Co ciekawe, gatunek nie jest na Jersey rodzimy – wprowadzono go w 1885 roku. Henry Glynn, ekolog z organizacji National Trust of Jersey, uważa jednak, że zwierzęta zostały z czasem „zasymilowane” ze środowiskiem i można je uznać za zadomowione. Według National Trust wyspa jest dla gatunku ważnym schronieniem, a wiewiórki są tam dość powszechne. Najłatwiej je spotkać w śródlądowych dolinach i lasach.
Pomoc ze strony mieszkańców
Nina Powell z lokalnego towarzystwa ochrony zwierząt JSPCA podkreśla, że poza brakiem szarych konkurentów liczy się też postawa ludzi. Wiele osób wystawia karmniki, a na wyspie jest sporo rezerwatów przyrody. W niektórych miejscach zamontowano liniowe mostki, które pomagają zwierzętom przechodzić nad drogami, a niskie ograniczenia prędkości zmniejszają ryzyko kolizji.
- JSPCA zajęło się w tym roku 50 wiewiórkami rudymi,
- osiem młodych zostało odchowanych ręcznie,
- organizacja stara się ograniczać kontakt z ludźmi, by zwierzęta pozostały jak najbardziej dzikie.
Gatunek jest na wyspie prawnie chroniony, więc krzywdzenie wiewiórek jest przestępstwem. Jak mówi Glynn: „They’re really beloved amongst the local community as well.” (po polsku: mieszkańcy bardzo je lubią). Według niego ludzie często sami zgłaszają, że widzieli wiewiórkę, bo cieszą się z jej obecności.
Co to oznacza dla polskiego czytelnika
W Polsce wiewiórka pospolita (rude umaszczenie jest u niej bardzo częste) jest gatunkiem powszechnie spotykanym w lasach i parkach i objętym ochroną gatunkową. Problem z wiewiórką szarą, opisany w artykule, dotyczy przede wszystkim Wysp Brytyjskich, a także części Włoch, gdzie gatunek ten został introdukowany. Z przytoczonych informacji nie wynika, by dotyczył on obecnie Polski.
Historia z Jersey pokazuje jednak, że ochrona gatunku to nie tylko kwestia przyrody, ale i codziennych drobiazgów: karmników, bezpiecznych przejść nad jezdnią czy rozsądnych limitów prędkości. Takie rozwiązania można stosować także w polskich miastach i parkach, jeśli chcemy ułatwić życie dzikim zwierzętom.
Źródło: BBC News – „How red squirrels made island their home”
